Badacze z Wrocławia i Krakowa odkrywają tajemnice średniowiecznych polskich miast

5 marca 2026, 10:53

Dzisiejszy wygląd centrów wielu polskich miast to nie przypadek, a wynik precyzyjnego planowania w średniowieczu. Wtedy właśnie najszerzej i na największą skalę pojawiły się regularnie zaplanowane miasta. Było to związane z kolonizacją nowych terenów, przede wszystkim w Europie Środkowej i Wschodniej. Pomiędzy XI a XIV wiekiem w Europie powstało co najmniej 1500 nowych miast. Jednak zachowało się niewiele oryginalnych dokumentów planistycznych z tego okresu, więc historycy mieli problemy z odtworzeniem zasad, którymi kierowali się ówcześni mierniczy. Dlatego badacze z Politechniki Wrocławskiej i Uniwersytetu Jagiellońskiego wykorzystali zaawansowane metody statystyczne i skanowanie laserowe, by zrekonstruować zasady, wedle których w XIII wieku wyznaczano przestrzeń miejską.



Rzadkie ujęcie polującego kota

30 stycznia 2015, 12:52

Dzięki kamerze pułapkowej naukowcy nagrali pierwsze polowanie za dnia jednego z najbardziej tajemniczych kotów na świecie - kota złotego (Caracal aurata). Drapieżnik zaatakował gerezy rude (Piliocolobus badius) z Parku Narodowego Kibale w Ugandzie.


Niemcy zwróciły mieszkańcom Alaski artefakty pochodzące ze splądrowania pochówków

18 maja 2018, 07:16

Po ustaleniu, że pochodziły one z plądrowania grobów, Niemcy zwróciły mieszkańcom Alaski 9 artefaktów.


Dłuższy palec - brawurowa jazda

10 września 2009, 10:07

Mężczyźni z długimi palcami serdecznymi częściej jeżdżą zbyt szybko, wyprzedzają na niebezpiecznych drogach i parkują w niedozwolonych miejscach. Badacze z Uniwersytetu w Moguncji przekonują, że zostali tak zaprogramowani przez wysoki poziom testosteronu w łonie matki, ponieważ to on wpływa na rozmiary palców (Accident Analysis and Prevention).


Drzewa odpowiadają za jonizację powietrza

22 marca 2012, 12:43

Naukowcy z Queensland University of Technology (QUT) odkryli, że rośliny odgrywają ważną rolę w jonizacji powietrza.


Skrajnie otyli mężczyźni mają większe problemy z oddychaniem

17 lutego 2007, 11:21

Mężczyźni z otyłością zagrażającą życiu (III stopniem otyłości; BMI równie i większe od 40) częściej cierpią z powodu problemów z oddychaniem niż panie z podobną przypadłością. Częściowo dlatego, że mają większy obwód w talii.


Najstarszy Australijczyk robił swetry dla poszkodowanych pingwinów

13 lutego 2015, 07:37

Najstarszy Australijczyk, 109-letni obecnie Alfred Date, wziął udział w akcji robienia na drutach miniswetrów dla pingwinów małych poszkodowanych przez wycieki ropy.


Bez symbiotycznych bakterii kleszcze nie przeżyłyby wyłącznie na krwi

1 czerwca 2018, 10:55

Kleszcze mogą się żywić wyłącznie krwią dzięki symbiotycznym bakteriom, które zapewniają im niezbędne witaminy z grupy B.


Wszędzie widzą gniew

21 września 2009, 12:51

Przestępczość nieletnich może być, przynajmniej częściowo, wynikiem niezrozumienia wskazówek społecznych. Badacze z Japonii wykazali bowiem, że popełniający przestępstwa i wykroczenia chłopcy często błędnie uznają malujący się na czyjejś twarzy niesmak za gniew, co rodzi w nich agresję (Child and Adolescent Psychiatry and Mental Health).


Obecnie kobiety rodzą dłużej niż 50 lat temu

2 kwietnia 2012, 12:49

Jak podają Narodowe Instytuty Zdrowia (NIH), w porównaniu do lat 60., Amerykanki rodzą obecnie o 2-3 godziny dłużej. Naukowcy proponują więc, by przedefiniować, co rozumie się pod pojęciem "normalny poród siłami natury".


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk